Damak Dokusu Anatomisi
Damak dokusu, anatomik olarak üst çene bölgesinde yer alır ve ağız ile burun boşluklarını birbirinden ayıran kemik ve yumuşak dokulardan oluşur. Bu bölge, hem estetik hem de fonksiyonel açıdan ağız sağlığı için kritik öneme sahiptir. Damak rahatsızlıkları, yenidoğan bebeklerden ileri yaştaki bireylere kadar her yaş grubunda görülebilir.
Dudak – Damak Yarıkları ve Bebeklerdeki Etkileri
Dudak – damak yarığı, özellikle bebeklerde görülen ciddi gelişimsel anomalilerdendir. Bu yarıklar doğumsal olup, genellikle annenin hamilelik sürecinde yaşadığı genetik ya da çevresel faktörlere bağlı olarak oluşur. Bu şekilde doğan bebeklerde yalnızca damak yarığı değil, aynı zamanda beslenme, nefes alma ve genel gelişim süreçlerinde de sıkıntılar oluşabilir.
Bu tür vakalarda ortodonti uzmanları ve plastik cerrahlar birlikte çalışarak tedavi sürecini yürütürler. İlk müdahale olarak özel apareyler ile ağız ve burun boşlukları yapay olarak ayrılır. Bu aparey, bebeğin üst çenesinden alınan ölçüyle damaktaki yarığa uygun şekilde hazırlanır. Bebek büyüdükçe aparey de yenilenmelidir. Bu süreç, hem bebek hem de ebeveyn açısından sabır ve takip gerektirir.
Damak Yarığı İçin Aparey Uygulamaları
Damak yarığına özel apareyler, damak gelişimini yönlendirerek cerrahi müdahalenin başarısını artırır. Bu apareyler, ameliyat öncesi dönemde damaktaki açıklığı kapatarak beslenme ve konuşma fonksiyonlarının gelişimine destek olur. Cerrahi operasyon için ideal zaman plastik cerrahların önerisiyle genellikle 9. aydan sonra belirlenmektedir.
Damak yarığı, dişlerin çene içindeki konumlanmasını da olumsuz etkileyebilir. Bu durum, ileride ortodontik tedavi gerektirecek dişsel bozukluklara neden olabilir.
Yetişkinlerde Görülen Damak Rahatsızlıkları
Yetişkinlerde damak rahatsızlıkları çoğu zaman diş ya da dişeti kaynaklı enfeksiyonlardan dolayı meydana gelir. Özellikle kök eğimi damağa doğru olan üst küçük keserler, birinci küçük azı ve azı dişlerinde meydana gelen enfeksiyonlar damakta şişlik oluşturabilir.
Bu enfeksiyonlar genellikle dişin canlılığını kaybetmesi sonucu oluşur. Kök içinde biriken bakteriler dışarı çıkarak damakta şişlik ve ağrıya yol açar. Tedavi sürecinde kanal tedavisi uygulanarak kök kanalları temizlenir ve 10-14 gün bazik ilaçlarla dezenfekte edilir. Ardından özel dolgularla kanal tedavisi tamamlanır. Eğer enfeksiyon geçmezse, son çare olarak diş çekimi değerlendirilir.
Dişeti Kaynaklı Enfeksiyonların Damak Üzerindeki Etkileri
Dişeti kaynaklı enfeksiyonlar çoğu zaman uyumsuz dolgu ya da kaplamalardan kaynaklanır. Bu durumlarda yalnızca uyumsuz restorasyonların yenilenmesi bile damaktaki hassasiyetin giderilmesini sağlayabilir.
Bazı vakalarda dolgu ya da kaplama öncesinde minör cerrahi işlemler gerekebilir. Dişeti iyileştikten sonra yeniden dolgu ya da kaplama işlemi yapılmalıdır.
Hareketli Damak Protezlerinin Yol Açtığı Sorunlar
Halk arasında damak protezi olarak bilinen hareketli protezler zamanla damağa uyumunu yitirebilir. Bu uyumsuzluk, damak dokusunda hassasiyet, yanma ve hatta ülseratif yara oluşumuna neden olabilir. Bu gibi durumlarda protez birkaç gün kullanılmamalı ve günde birkaç defa tuzlu su gargarası ile ağız dezenfekte edilmelidir.
Mevcut protez çok fazla bozulmadıysa yeniden ölçü alınarak besleme işlemi yapılabilir. Böylece protezin uyumu artırılır ve damak dokusu korunur.
Epulis ve Protez Uyum Bozuklukları
Uyumsuz protezlerin uzun süreli kullanımı, damakta ve yanak – dudak içlerinde Epulis adı verilen yumuşak doku hastalıklarına yol açabilir. Epulis tedavi edilmeden yeni protez yapılmamalıdır. Tedavi çene cerrahı tarafından yapılmalı ve yumuşak dokular cerrahi müdahale ile sağlıklı hale getirilmelidir.
Damak iyileştikten sonra yeni protez yapılmalıdır. Eski protezden yeniden ölçü alınması bu hastalığın tekrarına sebep olabilir.
Dent Corner ile Sağlıklı Bir Damak Yapısına Sahip Olun
Damak yapısında oluşan her türlü rahatsızlık, estetikten çok yaşam kalitesi üzerinde etkili olabilir. Dent Corner olarak, bebeklerde damak yarığı tedavisinden yetişkinlerdeki diş ve dişeti kaynaklı enfeksiyonlara, protez uyumsuzluklarından epulis tedavisine kadar tüm süreçlerde uzman hekim kadromuz ile yanınızdayız.
İstanbul’da yer alan Dent Corner Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniğimizde, detaylı muayene, ileri görüntüleme ve bireye özel tedavi planlaması ile sağlıklı bir damak yapısına kavuşmanız için buradayız.
